حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
366
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
سادسا چون بيشتر اسباب كثافت و عفونت از دالانهاى سرپوشيده است ، بايد بهطور حتم تمام اين دالانها را موقوف نمايند ، كه تمام كوچهها آفتاب ببيند . سابعا گودالهاى حمامها را بايد به كلى موقوف كرده ، التزام بگيرند كه صاحبانش زيراب بهطور قنات براى آنها كنده ، از شهر خارج نمايند ؛ زيرا كه اين فقره بيشتر اسباب كثافت است . ثامنا چاه مبالها را كه در كوچهها واقع است ، بايد بهكلى موقوف و متروك داشته ، نگذارند چاهى در كوچهها . تاسعا بايد عموم اطباء مجلسى در فقرهء عطارها منعقد كرده ، در تمام شهر چند نفر عطار با وقوف انتخاب كرده ، قدغن نمايند كه اشخاص بىوقوف دوا نفروشند و خلقى را به هلاكت بيندازند . عاشرا چاههائى كه براى آب خوردن حفر مىكنند ، غالبا قريب بلكه متصل به چاه مبال است . بدون حرف ، كثافات آن به چاه آب اثر مىكند ؛ بايد كليتا موقوف و چاه مبال و آب را به فاصلهء بعيدى از يكديگر بكنند ، كه آب خوردن پاك و بىعيب باشد . [ در حاشيهء نامه ] : ركن الدوله از همين قرار بايد اهتمام كافى و وافى به عمل آورده و به بيگلر بيگى شهر حكم سخت اكيد بكند كه از همين قرار در تنظيف شهر مشهد ساعى باشد و همه روزه روزنامه به عرض برساند . فى 1300 قوى ئيل « 30 » . عريضهء اهالى دباغخانه قربان خاكپاى جواهرآساى مباركت شويم « 31 » از آنجائى كه حضرت اشرف ارفع و الا روحى فداه طالب آسايش رعايا مىباشند ، به عرض اين عريضه جسارت نموديم . كسافت « 32 » ديباغخانه « 33 » صد مقابل قصابخانه است ، از بوى بد ديباغخانه اهل محل به تنگ آمدهايم . استدعا از خاكپاى مبارك اينكه ، چنانچه امر فرمودهاند قصابخانه را در خارج شهر قرار دادهاند ، مقرر فرمايند ديباغخانه را هم در خارج شهر قرار بدهند [ كه ما ] فقرا از بوى بد و كسافت آن آسوده شويم . گذشته از بوى بد و كسافت ، اسباب ناخوشى مىباشد و به جهت بود د [ يبا ] غخانه در اين محله ، ناخوشى از محله ما خارج نمىشود ، ماهى نيست دو سه بچه از ما فقرا نميرد . بخصوص امسال آبله و بوى بد
--> ( 30 ) - اين دستور ، مىبايست در ماه شوال 1300 قمرى كه شاه در مشهد بوده صادر شده باشد . ر . ك : سفرنامهء خراسان ناصر الدين شاه . ( 31 ) - خطاب به ركن الدوله است . ( 32 ) - كذا . كثافت . ( 33 ) - كذا . دباغخانه .